23
جولای

واخواهی چیست؟

واخواهی چیست؟ به طور معمول پس از ارائه شکایت و تعیین زمان رسیدگی در دادگاه، خوانده و خواهان یا نمایندگان قانونی طرفین در دادگاه حضور می یابند و مطالبات اصحاب دعوی را بیان می‌نمایند. حال اگر خوانده یا وکیل وی پس از ابلاغ واقعی یا قانونی در هیچ یک از جلسات رسیدگی شرکت نکردند و هیچ اظهارنامه یا لایحه دفاعیه ای نیز ارائه ننموند، در این حالت دادگاه با در نظر گرفتن موارد قانونی، رای را به صورت غیابی و بدون حضور شخص غائب صادر می کند.

پس از صدور حکم غیابی، خوانده در مهلت های قانونی که در ادامه به آن خواهیم پرداخت، قادر به واخواهی یا اعتراض به صدور حکم غیابی نماید. واخواهی اعتراض خوانده غائب به صدور حکم غیابی در مدت زمان مشخص قانونی است. ارائه درخواست اعتراض به رای غیابی و پیگیری روند رسیدگی به آن تنها از عهده اشخاص متخصص مانند وکیل یا مشاور حقوقی بر می آید. دریافت مشاوره حقوقی مناسب و تخصصی در زمان مقتضی در روند رسیدگی بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

واخواهی در پرونده های حقوقی و کیفری دارای قواعد متفاوتی هستند. در قوانین آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری به شرایط واخواهی در شکایات کیفری و حقوقی پرداخته شده است. مسلما اشخاص عادی به قواعد و ماده قانونهای حقوقی و کیفری آشنایی ندارند و در این موارد لزوم اخذ وکیل کیفری و مشاوره حقوقی مجرب بسیار ضروری می‌باشد.

 

 

واخواهی چیست؟

مشاوره با وکیل چک برگشتی مجرب

 

قواعد واخواهی در قوانین مختلف

 

براساس ماده 303 قانون آیین دادرسی مدنی رسیدگی پرونده و صدور رای دادگاه به صورت حضوری است، مگر در شرایطی که خوانده یا نماینده یا قائم مقام قانونی یا وکیل وی در هیچ از یک جلسات رسیدگی دادگاه شرکت ننماید، دفاعی نیز به صورت کتبی هم صورت نگرفته یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد.

ابلاغ واقعی اخطاریه به معنی ابلاغ به خود شخص و دریافت رسید از وی می باشد. ابلاغ واقعی از سوی مامور ابلاغ بایستی در مکان و نشانی معین در برگه صورت گیرد تا دارای اعتبار قانونی باشد.

اشخاصی که برای عدم حضور خود در زمان رسیدگی، ابلاغ واقعی نشدن اخطاریه را به عنوان عذر موجهه بیان می نمایند، بایستی دقیق و مستند دلیل خود را توجیه نمایند.

در شرایطی که خواندگان پرونده متعدد هستند، حکم نسبت به افرادی که در دادگاه حاضر بودند، حضوری و نسبت به اشخاص غایب، حکم غیابی به حساب می آید. تا این مرحله یعنی صدور حکم غیابی تفاوتی میان پرونده های حقوقی و کیفری وجود ندارد، اما واخواهی نسبت به پرونده های کیفری و حقوقی دارای احکام متفاوتی است که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت.

واخواهی چیست؟

واخواهی چیست؟

 

مستند به ماده 305 قانون آیین دادرسی مدنی محکوم علیه که در هنگام صدور حکم غائب بوده، حق دارد نسبت به حکم صادره اعتراض کند، این امر واخواهی نامیده می شود. به بیان دیگر در پرونده های حقوقی و با توجه به مواد قانون آیین دادرسی مدنی قانون گذار برای واخواهی پرونده های حقوقی محدودیتی در نظر نگرفته است. رسیدگی به درخواست واخواهی در صلاحیت دادگاه صادرکننده حکم غیابی است.

 

ارائه درخواست واخواهی

 

مهلت قانونی برای ارائه درخواست واخواهی برای افرادی که مقیم ایران هستند، بیست روز و برای اشخاصی که در خارج از ایران اقامت دارند، 2 ماه از تاریخ ابلاغ واقعی خواهد بود. اشخاص متقاضی واخواهی بایستی در مهلت های مقرر قانونی نسبت به ارائه درخواست واخواهی اقدام نمایند، در غیر این صورت درخواست آنان پذیرفته نمی شود.

 

کارشناسان حقوقی

مشاوره با وکیل کیفری متخصص

 

درخواست اعتراض به حکم غیابی

 

قانون در موارد زیر و با ارائه دلایل موجه از سوی واخواه در غیر از مهلت های معین درخواست اعتراض به حکم غیابی را استثنائا  قبول می نماید؛

الف) ابتلا به مریضی که از حرکت شخص واخواه جلوگیری نماید.

ب) فوت اعضای درجه یک خانواده از جمله والدین، همسر و اولاد.

پ) حوادث قهری مانند زلزله، سیل و آتش سوزی که شخص قادر به کنترل آن نیست و حضور شخص در مراجع قضایی را غیر ممکن می سازد.

ت) در توقیف یا حبس بودن واخواه به نحوی که مانع از ارائه درخواست در مهلت مقرر شود.

هر یک از شرایط فوق بایستی به صورت مستدل و با ارائه مدارک، به دادگاه ثابت شوند. دادگاه پس از دریافت هر یک از دلایل مذکور نسبت به قبول یا رد آن تصمیم گیری می‌نماید. در صورت رد، موضوع به اطلاع واخواه می رسد و در صورت قبول دلایل، جلسه برای رسیدگی به درخواست وی در دستور کاری دادگاه قرار می گیرد و به وی ابلاغ می گردد.

در صورتی که ابلاغ واقعی ممکن نباشد و به صورت قانونی صورت گیرد، این ابلاغ دارای اعتبار است و پس از گذشت مهلت تعیین شده دادگاه رسیدگی را آغاز و حکم غیابی را صادر می نماید.

ماده 406 قانون آیین دادرسی

 

در رابطه با پرونده های کیفری، قانون آیین دادرسی کیفری ضوابط متفاوتی مشخص نموده است. ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری تمامی جرائم به جز جرائمی که جنبه حق اللهی دارند را دارای قابلیت واخواهی می داند. زمانی که متهم یا وکیل وی در هیچ یک از جلسات دادگاه شرکت ننمایند و لایحه دفاعیه نیز ارسال نکنند، دادگاه رسیدگی و رای مقتضی صادر می‌نماید.

منظور از جرائمی که جنبه حق اللهی دارند، جرائمی است که دارای شاکی یا مدعی خصوصی نیستند. در رابطه با این جرائم واخواهی ممکن نخواهد بود.

مهلت واخواهی در پرونده های کیفری همانند پرونده های حقوقی، بیست روز برای افراد مقیم ایران و دوماه برای ایرانیان مقیم خارج می باشد. گذشت مهلت های مذکور، فرصت شخص واخواه برای اعتراض به حکم غیابی را از بین می برد.

لیکن مانند موارد استثنایی که در بالا به آن ها اشاره شد، در صورت وجود این هر یک از این شرایط و با ارائه دلایل، دادگاه شرایط شخص را در نظر می گیرد و در صورت پذیرش به درخواست واخواهی پس از مهلت های قانونی رسیدگی می نماید.

چه اشخاصی قادر به ارائه درخواست واخواهی هستند؟

 

محکوم علیه غائب یا وکیل یا نماینده قانونی وی پس از صدور حکم غیابی، قادر به ارائه درخواست اعتراض به رای غیابی در دادگاه صادر کننده رای هستند.

اثر درخواست واخواهی متوجه چه اشخاصی خواهد بود؟

 

پس از رسیدگی دادگاه و صدور رای پس از واخواهی، اثر این رای صرفا شامل شخص واخواه و واخوانده خواهد بود و متوجه اشخاصی که درخواست واخواهی نداشتند، نمی‌گردد. مگر در شرایطی که رای مذکور قابلیت تجزیه و تحلیل نداشته باشد، که در این حالت شامل دیگر اشخاص پرونده که درخواست واخواهی نداشته اند، نیز می شود.